Japönsk fjöldaframleiðsla

Ég lauk við Skaparann í dag, á alþjóðlegum baráttudegi kvenna. Ég hef alltaf verið mjög hrifin af verkum Guðrúnar Evu Mínervudóttur, Albúm fannst mér frábær bók og einnig Fyrirlestur um hamingjuna. Í þeim er einhver þægileg hippastemning sem ég fíla vel, liðinn / glataður tími, venjulegt fólk sem hefur sína sérviskur og fortíðarþrá. Í Skaparanum segir frá Sveini sem smíðar kynlífsdúkkur og Lóu, einstæðri móður á barmi taugaáfalls, eldri dóttir hennar þjáist að anorexíu og sjálf er Lóa á góðri leið með að missa stjórn á drykkjunni. Sjónarhorninu er skipt á milli þeirra Sveins og Lóu og sömu atburðum lýst út frá upplifun hvors þeirra. Um leið er tekist á um heimspekilegar og siðferðilegar spurningar, um líkama og sál, sköp-un og sílikon, kynlífsiðnað, firringu og einmanaleika. Hér er hvorki klám eða predikanir, bara einmana manneskjur sem þurfa á ást og umhyggju að halda og kynnast af tilviljun. En margs konar misskilningur,  komplexar og flækjur koma upp enda er lífið flókið og fullt af veseni. Þó leynist von í allri þjáningunni og ruglinu. Flott bók og vel skrifuð. Mér og minni fjölskyldu kom verulega á óvart að sjá vísu eftir pabba í bókinni, orta um Kópavogsskáldið góða  Hjört Pálsson fyrir margt löngu:

Hann sem aldrei átti föt / né krónu fyrir kaffi / er nú kominn út á göt- / u á Béemmvaffi.

Í kvennabúri soldáns

Ég er að lesa Tré Janissaranna, sakamálasögu eftir Jason Goodwin í svolítið stirðri þýðingu Ragnars J. Gunnarssonar. Geldingnum Yashin er falið að rannsaka dularfull morð við hirð Tyrkjasoldáns. Óvenjuleg rannsóknarlöggan, sögutíminn (nítjánda öldin) og framandi umhverfi heimsveldis Ottómana í Istanbúl minnir mig aðeins á sögurnar um Erast Fandorín (Boris Akunin), hinn fræga og rökvísa, rússneska spæjara sem ég held mikið upp á. Yashim er fágætur karakter og merkileg persóna, geltur á unga aldri, kynlaus en ekki alveg laus við langanirnar. Hann er útsmoginn og lunkinn að leggja saman tvo og tvo, fíhraustur og afbragðs kokkur (girnilegar uppskriftir eru í sögunni). Það er gaman að fylgjast með iðandi borgarlífinu, markaðstorgum og moskum, kurteisisvenjum og tedrykkju, stéttaskiptingu og samfélagsgerð þar sem súpugerðarmenn, vændiskonur og sútarar hafa hver sitt umráðasvæði. Fortíð og framandi menningarheimar eru svo sannarlega heillandi söguefni. Janissarar þeir sem bókin er kennd við voru úrvalssveit hermanna sem hafði verndarhlutverk og naut ýmissa forréttinda. Á friðartímum gerðust þeir yfirgangssamir og loks fékk soldáninn nóg, snerist gegn þeim og voru þeir felldir  þúsundum saman hvar sem til þeirra náðist. Nú er ég á bls. 204 (af 345) og svo virðist sem einhverjir Janissarar hafi lifað af helförina og hyggi á hefndir. Líst vel á og held að Yashim muni takast að leysa málið en til þess hefur hann aðeins tíu daga.

Rannsóknarlögreglumaðurinn geðstirði, Kurt Wallander, fær liðsauka frá Lindu dóttur sinni í nýjustu bók Henning Mankells, Fyrir frostið ( Innan frosten kom út 2002 í Svíþjóð en 2008 hér á landi, hvaða seinagangur er það eiginlega?) Linda litla ætlar líka að verða lögga og er sannarlega betri en enginn, bráðskörp og hugrökk kona. En þarf hún ekki bara að fá sinn eigin bókaflokk? Sagan er alltof löng og langdregin, undarlegar þýðingar á stöku stað og óskipuleg greinaskil í samtölum en spennan er vissulega til staðar og karakterarnir áhugaverðir þótt þeir séu orðnir frekar fyrirsjáanlegir, löggurnar stressaðar og glæponarnir snarklikkaðir trúarofstækismenn. Wallander hefur verið í betra formi, ég vil meira af honum og minna af Lindu.