Inga (17)

Inga hélt upp á 17 ára afmælið sitt á föstudagskveldið. Afi orti auðvitað til hennar vísu:
Iðkar grín en vill ei vín
varast hrín og gólin
Ingilín er afar fín
eins og skíni sólin.

Einnig skaut hann vísu á nafna sinn sem varð 25 ára á dögunum:
Óttar glaður er í kvöld
ekki missir trúna.
Helminginn af hálfri öld
hefur lifað núna.

Grískur foss

Nidri fossinn á Lefkas


Ferðalag okkar systra til hins fagra, grýtta og skógi vaxna Grikklands var stórskemmtilegt í alla staði. Við vorum á frábæru hóteli, veðrið var yndislegt og selkapurinn við bæði systur og frændur var frábær. Einhverjar myndir voru teknar á ipodinn, ekkert sérlega skýrar en einhverjar þeirra birtast hér á næstu dögum. Á myndinni má sjá okkur systur svamla í ísköldum hyl undir fallegum fossi í Nidri. Þura var langhraustust, stakk sér til sunds eins og ekkert væri en við Gunna orguðum af kulda.

Grikkir í hlykkjum og skrykkjum

Nú er að renna upp brottfarardagur okkar systra til Grikklands, landsins sem Ástríkur heimsótti, Hómer orti svo fallega um forðum og Byron lávarður, sá rómantíski sjarmör, heillaðist af. Árum saman höfum við safnað og nurlað í ferðasjóð og nú liggur leiðin í brúðkaup Friðgeirs og Natalie sem haldið er á eyju undan vesturströnd Grikklands. Framundan er vikureisa, sól og slökun og gleði. Veðurspáin er góð og nóg við að vera á hinni fögru Levkada. eyjarskeggjar bíða í ofvæni eftir túristum með fulla vasa af evrum og við systurnar þrjár ætlum svo sannarlega að skemmta okkur vel.

Fásinna

Fásinna eftir Horacio Castellanos Moya (f. 1957, suðuramerískur) er eftirminnilegt og hárbeitt verk. Hún byggir líklega á sannsögulegum atburðum, þ.e. þjóðarmorði í Guatamala á árunum 1960-1996 þar sem þúsundum  indjána, frumbyggjum landsins, var útrýmt. Væskilslegum, ógeðfelldum og ístöðulausum manni er falið að prófarkalesa hnausþykka skýrslu sem kaþólska kirkjan lét gera um málið (það er eitthvað dularfullt við það) og efnið hefur gríðarleg áhrif á hann, sem vonlegt er. Lýsingar og setningar sem hafðar eru eftir fólki sem lifðu af hörmungarnar enduróma í huga hans og gera hann vitlausan enda þrungnar hrikalegri sorg eftir áföll og ofbeldi. Stíllinn er lotulangur, keyrður út að ystu mörkum og minnir oft á efnistök Dostojevskís þegar örvæntingin tekur öll völd. Þýðing Hermanns er afar þýð en ég þekki þó ekki frumtextann, textinn rennur vel þótt setningar séu óralangar, fleygaðar og flóknar og fari í marga hringi. Verkið snýst um áhrifamátt tungumálsins, kúgun, grimmd og ofbeldi, þöggun og geðveiki. Eflaust hafa óteljandi grimmdarverk verið framin um heim allan og verið þögguð niður meðan við lifum okkar þægilega og verndaða lífi. Fásinna er áleitið verk sem eltir mann uppi og lætur mann síðan ekki í friði.

18. öldin með Pétri Gunnarssyni

Loksins er verið að fjalla um brot úr Íslandssögunni í vönduðum heimildaþáttum í sjónvarpi allra landsmanna. Þættir Péturs Gunnarssonar á rúv um 18. öldina eru stórskemmtilegir, fróðlegir og ljóðrænir en líka beittir. Þetta timabil er svo mergjað og fullt af efni til. Á þessum tíma geysa Móðuharðindin, sjúkdómar, fátækt og neyð hrjá landsmenn auk spillingar og einokunar. Myndefni er af skornum skammti frá þessum tíma en í þáttunum er veruleg hugmyndaauðgi hvað það varðar. Handrit og efnistök eru til fyrirmyndar og mjög skemmtilega staðfært til samtímans. Pétur hikar ekki við að taka upp þráðinn frá hinum frægu sjónvarpsþáttum Baldurs Hermannssonar um Þjóð í hlekkjum hugarfarsins (1993) þar sem kvarnaðist verulega úr hetjulegri ímynd íslenskra stórbænda sem héldu vinnufólki sínu og leiguliðum í ánauð. Pétur dregur ekki fjöður yfir hvernig auðmannablokkir átjándu aldar koma ár sinni fyrir borð og fjallar raunsæislega um spillingu og hagsmunapot embættismanna og landeigenda. Það væri auðvitað snilld að gera þætti um t.d. 16., 17. og 19. öld sem eru líka stórmerkileg tímabil. Pétur er þægilegur sagnamaður eins og við er að búast og ást hans á viðfangsefninu er smitandi. Hann tekur sig einstaklega vel út í flíspeysunni, hvort sem hann er staddur í dimmum torfkofa eða í sölum glæstra halla í Köbenhavn.