Óttar Einarsson

Dalvíkin er draumablá

Tölvan hans föður mins sáluga hefur safnað ryki síðan hann lést, 7. febrúar 2013. Hans sakna ég mjög. Nú hefur nafna hans Óttari Vignissyni tekist að komast inn í tölvuna og þar er heilmikið efni frá pabba, öllu raðað snyrtilega, allt flokkað og á vísum stað. Ég get ekki stillt mig um að birta hér opið bréf sem hann sendi til Norðurslóðar árið 2012.

Sólin skín á stein og stekk . . .

Í Norðurslóð frá 19. apríl 2012 birtist grein um „frægan dalvískan söngtexta“ eins og segir í myndatexta sama blaðs frá 22. mars 2012. Þar er sagt frá því að textinn um Dalvíkina draumabláu sé eftir Valgerði Gunnarsdóttur og lýsir hún tilefni og aðstæðum. Ég hef sjaldan orðið meira undrandi á ævi minni því að ég vissi ekki betur en ég hefði sett textann saman á sínum tíma.

Ég hringdi í Valgerði og komst að því að hún man ekki betur en textinn sé hennar. Ekki hvarflar að mér að hún tali þar gegn betri vitund. Hún man ekki betur. En gallinn er bara sá að ég er jafn handviss um að ég gerði textann sem er reyndar svolítið öðruvísi en textinn sem birtist í Norðurslóð frá 19. apríl síðastliðnum.  Mér finnst sá texti bera þess merki að vera saminn af vönum, fullorðnum manni hvað varðar orðalag þar til kemur að seinustu línunni. Henni hefur verið breytt vegna utanaðkomandi aðstæðna sem var skólaskemmtun.  Breytingin er skiljanleg ef það er haft í huga en ekki til bóta að mínu mati og er önnur meginástæða þess að ég get ekki látið þetta mál þegjandi fram hjá mér fara. Hin ástæðan er tilfinningaleg. En víkjum aðeins nánar að tilurð textans góða.

Á árunum í kringum 1970 þegar ég var um þrítugt var ég skólastjóri við Húsabakkaskóla í Svarfaðardal og gerði þá textann um Dalvíkina draumabláu við ameríska lagið Aura Lee eftir George R. Poulton. Hermann Stefánsson kennari á Akureyri hafði gert/þýtt texta við þetta sama lag og var þá sungið um Önnu Lár sem hafði gullið hár og allt það. Um þetta leyti varð lagið vinsælt í flutningi Elvis Presleys og hét þá Love me tender. Mig minnir að við strákarnir syngjum texta Hermanns á MA-árunum annaðhvort í kórnum eða í okkar hópi –  nú eða bæði. Mér leiddist heldur flutningur Presleys og textinn var alger flatneskja að mínum dómi. Lagið fannst mér hins vegar fallegt og langaði alltaf til þess að gera söngvænan texta við það og keppa við Presley!

Um þessar mundir voru dætur mínar að byrja í sínum vorskóla og það er fallegt um vík og dal í norðlensku vori. Ég reyndi því að skapa stemmningu  í kringum þetta og tókst það að einhverju leyti a.m.k. því að víst er að margir kunna textann og syngja hann við ýmis tækifæri. Hann er ríkur þáttur í minningum fjölskyldunnar frá þessum árum enda sunginn óspart í bílnum í ferðum milli Akureyrar og Dalvíkur en það er önnur saga. Júlíusi Daníelssyni kennara á Dalvík, sem var og er mikill vinur minn, fannst þessi texti „hugljúfur“ og við rauluðum hann stundum saman tveir eða fleiri ef svo bar undir. Júlíus Daníelsson segist muna vel eftir því að hafa látið stelpur á Dalvík sem voru að æfa undir skólaskemmtun hafa textann og hafi þau eða þær breytt fyrsta bekk í fjórða bekk í síðustu línunni af því að það átti betur við.

Ólíklegt er að Júlíus hafi sagt stelpunum hvaðan textinn var ættaður og þó hann hafi gert það þá hefur ungt fólk ekki endilega brennandi áhuga á að vita eftir hvaða karl eða kerlingu eitthvert ljóð eða texti er þótt á því séu auðvitað undantekningar. Vangaveltur um breytinguna og rithátt orðsins karl/kall kunna að vera rætur þessa misskilnings eða misminnis sem fram er kominn um tilurð textans. Það er aðeins mín tilgáta. En nú vil ég biðja Norðurslóð að birta þennan umrædda texta eins og hann kom upphaflega frá minni hendi og eins og ég vil að hann sé hafður:

Dalvíkin er draumablá

og dýrðleg til að sjá.

Dalvíkin er draumablá

og dýrðleg til að sjá.

Ofar stendur Upsafjall

eins og gamall kall.

Sólin skín á stein og stekk

og stúlku í fyrsta bekk.

Óttar Einarsson fyrrv. skólastjóri á Húsabakka

Ljósmynd af pabba með íslensk fornrit í bakgrunni: Brynjar Ágústsson, 2009. Merkt í tölvunni: Gamall maður

Amma á Akureyri

19732250_10209688463550208_4169520249553070341_n

Amma mín á Akureyri, Guðrún Kristjánsdóttir frá Holti (1917-2017) var einstök kona. Lágvaxin, fíngerð og falleg, léttlynd og glaðvær og hló smitandi hlátri. Hún hafði mikinn áhuga á menningu og listum og það var alltaf mikið fjör á heimili hennar og afa, ekki síst þegar gripið var í píanóið og harmónikkuna. Heimili þeirra afa og ömmu var fallegt og nýtískulegt, þar var afar gestkvæmt og allir velkomnir.

Lífið var henni mótdrægt að mörgu leyti. Dóttir hennar, Hildigunnur, lést langt um aldur fram frá þremur litlum börnum, yngsti sonurinn og augasteinn allra, Einar Kristján, lést 46 ára. Óttar, faðir minn, lést 2013 og en þá var amma orðin fótsár af ævinnar eyðimörk.

Þegar amma fór á elliheimili opnaði hún dyr að heimili sínu og bað afkomendur að taka það af hennar góssi og nota sem þeim líkaði því hún þyrfti það ekki lengur. Það lýsir vel höfðingsskap hennar, nýtni og nægjusemi.

Amma var friðarsinni og jafnaðarmaður, örlát og hlý og tróð engum um tær. Vandvirk og vönd að virðingu sinni, smekkleg og kurteis. Mikið má af henni læra um lífsviðhorf, fallega framkomu, húmor og styrk í mótlæti. Þau pabbi voru bestu vinir enda lík um svo margt. Elsku amma er hvíldinni fegin, hún er afkomendum sínum falleg og góð fyrirmynd; minning hennar mun lifa lengi í hjörtum þeirra.

Enn er ort um Óttar Einarsson

Pabbi við styttuna af Matthíasi Jochumssyni í Lystigarðinum á Ak.

Heilsað upp á Matthías

Þetta rakst ég á í mbl. í dag:

Þórir Jónsson skrifaði eftir að hafa verið við fjölmenna útför Óttars Einarssonar:
„Það tekur sinn tíma að átta sig á því að símtölin við Óttar verða ekki fleiri.
Læðist yfir lífsins torg
ljásins feigðarhvinur.
Harmur sest í hugarborg;
horfinn gamall vinur“

Meira ort um Óttar Einarsson

Óttar EinarssonÚr Bændablaðinu 21. febrúar

Þann 7. febrúar sl. lést í Hafnarfirði Óttar Einarsson skólastjóri og rithöfundur, einn ástsælasti hagyrðingur sinnar kynslóðar. Margar af vísum Óttars urðu landfleygar fyrir léttleika sakir og fágætrar kímni sem einkenndi hans eðlisgerð. Vísnahefðin var honum í blóð borin en eins og margir þekkja var Óttar sonur Einars Kristjánssonar frá Hermundarfelli, hins þekkta útvarpsmanns og vísnaskálds, og Guðrúnar Kristjánsdóttur frá Holti í Þistilfirði. Það er því afar viðeigandi að birta lesendum minningarljóð sem Jóhannes Sigfússon bóndi á Gunnarsstöðum orti frænda sínum og vini við hin döpru þáttaskil:

 

Árin stöðugt æða hjá,

eflist tímans hvinur.

Nú er Óttar fallinn frá

frændi minn og vinur.

 

Góður drengur genginn er

og gegn í alla staði.

Finnst mér verði að fylgja þér

ferskeytla úr hlaði.

 

Hennar bjarta stuðla stál

stöðugt þjóðin metur.

Ekki hafa íslenskt mál

aðrir rímað betur.

 

Ræktarsemi öll þín ár,

afar mikils virði.

Á grávíðinum glitra tár

í gamla Þistilfirði.

 

Ég átti fágæt bréfaskipti við Óttar á sl. vetri, sem verða sínu dýrmætari þegar hans nýtur ekki lengur við:

Höndin þó sé hætt að skrifa

háttum bundna stuðlagrein,

vísur þínar lengi lifa

og lýsa upp þinn bautastein.

 

Vísur Óttars einkenndust margar af óvanalegri kímni, og skopaðist hann oft að eigin viti og verðleikum:

Að sumu leyti Óttar er

afar klár og slyngur.

Annars bara eins og hver

annar vitleysingur.

 

Frá skólastjóraárum Óttars við Húsabakkaskóla í Svarfaðardal lifa ótal vísur og bragir.

Hver man ekki erindið sem hann samdi við lagboðann „Love me tender“:

 

Dalvíkin er draumablá

og dýrðleg til að sjá.

Ofar stendur Upsafjall

eins og gamall kall.

:Sólin skín á stein og stekk

og stúlku í fyrsta bekk.

 

Brageyrað sagðist Óttar hafa úr föðurættinni, en glaðværðina frámóður sinni.

Þessum einkennum hélt Óttar til hinsta dags þrátt fyrir erfið veikindi:

 

Óttar vantar aðeins hlíf,

axlar þunga byrði.

Yrkir sig í sátt við líf

sem er einskis virði.

 

Vín er ekkert voða gott,

varla tóbak heldur.

Að vera edrú finnst mér flott

og fínt að vera geldur.

 

Umsjón:

Árni Geirhjörtur Jónsson

kotabyggd1@gmail.com

Afmæli

Pabbi minn, Óttar Einarsson, á 72ja ára afmæli í dag. Af því tilefni bauð hann mömmu, dætrum sínum, tengdasonum og barnabörnum til kjötsúpu og var með ís og niðursoðin jarðarber í eftirrétt. Innilegar hamingjuóskir með daginn! Pabbi er kennari á eftirlaunum og á að baki langa starfsreynslu. Hann er líka skáld og hagyrðingur, ann íslensku máli, fósturjörðinni og fjölskyldunni. Hér má sjá pabba á spjalli við Bjarka í Tónlistarsafninu fyrir ári síðan þegar hann færði safninu plötuna hans afa.