Höfundur: Steinunn Inga Óttarsdóttir

"Maður hélt útsýni valda víðsýni, en endurtekningin er þrengri en mjór fjörður..." Guðbergur Bergsson, Anna 1969

Bastarðar

Ég fór að sjá generalprufu Bastarða um daginn í Borgarleikhúsinu. Það var skrautleg sýning, kunnuglegt plott úr  heimsbókmenntum, faðir hafnar ástinni og trúnni og fyrirlítur afkvæmi sín sem eru stórskemmd fyrir vikið. Verkið er sagt tengjast eða byggja á síðustu skáldsögu Dostojevskís, Karamazov-bræðrum,  en sú tenging er harla óljós. Faðirinn hyggst giftast ungri konu og boðar öll börnin til sín í veisluna til að losa sig endanlega við þau. Jóhann Sigurðarson lék pabbann, frekar tilgerðarlega fannst mér. Hann er ótrúlega grimmur við börnin sín og svívirti báðar barnsmæður sínar en það vantar alveg skýringu á eðli hans. Hilmir Snær var rosa góður enda í frjóu hlutverki, frussaði mjög en framsögnin var minna ýkt en oft áður og hann var í senn brjóstumkennanlegur og fyndinn í eymd sinni og niðurbroti. Innkoma hans og Elvu Óskar var flott. Nína Dögg var rosa sexí en skorti verulega dýpt í karakterinn, hvar var sársaukinn og ofbeldið sem hún hafði mátt þola í gegnum lífið vegna fegurðar sinnar? Stefán Hallur var einhver veginn úti á túni, ekki sannfærandi persóna með sinn trosnaða víkingaboðskap. Þórunn E Clausen var í sjóræningjabúning úr Gulleyjunni sýndist mér, ekki sannfærandi leikur og erfitt hlutverk. Víkingur Kristjánsson lék skemmtilegasta hlutverkið og fór mjög vel með, vakti bæði kátínu og samúð, hann er enda eina persónan sem klýfur sig út úr ruglinu. Yngsta soninn lék ungur leikari sem ég man ekki hvað heitir en stóð sig vel. Handritið var gloppótt en leikgleðin mikil, umgjörðin flott og auðvitað loftfimleikar og pollur í miðjunni sem leikarar stungu sér eða veltu sér í eftir atvikum. Óljóst er hvað leikritið á að gerast og skiptir etv ekki máli, sviðið er rosa flott, soldið frumskógalegt, en til að færa verkið til Íslands hefði pollurinn getað verið heitur pottur og staðsetningin sumarbústaður við Þingvallavatn. Yfir sviðinu er glerþak, það er etv hlaðið táknrænu en tilgang þess sá ég ekki alveg fyrir mér nema sem uppbrot á innkomum persóna. Þar rölti um hálfber maður og dundaði sér við ýmislegt, etv draugur fortíðar eða listamaður en það hefði kannski getað verið kvenpersóna, kona sem er dæmd til að hrekjast, móðirin svívirta?

Vetrarfagnaður Átthagafélags Þórshafnar

Sl. laugardagskvöld var vetrarfagnaður Átthagafélags Þórshafnar haldinn hátíðlegur í 20. sinn (sláturhúsballið). Þá hittast brottfluttir og búsettir og „gera sér glatt undir hjalla“.  Þar var margt um manninn að vanda, miklir fagnaðarfundir og gamlar og góðar minningar rifjaðar upp úr plássinu, þarna hittust aldnar frænkur  og gamlir sjensar og vinir og góðar vinkonur frá fornu fari. Í upphafi kvöldsins var sýning með gömlum myndum af bráðmyndarlegum Þórshafnarbúum, síðan var haldin áróðursþrungin hátíðarræða þar sem saga félagsins var rakin, fluttur þrælfyndinn og pínlegur pistill með helstu tíðindum frá Þórshöfn og nokkrum frægum rassbögum svo var veglegt happdrætti. Dýrindis veislumatur með indverskum keim og ball á eftir með Bríeti og bandalaginu sem ég mæli með sem stuðgrúppu fyrir flesta aldurshópa. Þetta er alveg ómissandi viðburður í byrjun vetrar og ég er strax farin að hlakka til næsta móts. Gaman var að hitta t.d. Laugu, Öllu og Evu, Dreng og marga fleiri snillinga frá Langanesi. Hjálögð mynd birtist á facebook og vonandi sést á henni hvað mér þykir vænt um Sibbu en við vorum bestu vinkonur í mörg ár. Að öllum ólöstuðum er það hún og Gummi Gestur sem ég hlakka alltaf mest til að hitta.

Við Sibba á góðri stund

Guðbergur Nóbell

Allir sem einhvers máttu sín litu svo á að tungan væri aðeins fyrir Íslendinga, einu þjóðina í heiminum sem fékk að hafa móðurmál sitt í friði fyrir öðrum, þótt friðurinn stafaði einungis af gagnsleysi þess fyrir utan landsteinana. Tungan var ekki einu sinni nothæf til að selja með henni þorskalýsi og lopa á erlendum mörkuðum. Hið algera gagnsleysi varði tunguna, ekki hún sjálf með notagildi sínu. Menn hrósuðu sér af því að eiga tungumál sem væri svo djöfullega snúið að ekki væri á færi annarra en innfæddra að læra það og fæstum tókst það fullkomlega… (Ein og hálf bók, hryllileg saga 2006)

Endalausir gullmolar eru í verkum hins síunga snillings, Guðbergs Bergssonar. Þetta t.d. rakst ég á í gær, á áttræðisafmæli hans, þegar ég seildist í eina bók úr hillunni af handahófi. Hver einasta bók hans hefur sinn sjarma og snilld, það er stíllinn og orðaforðinn, háðið, kaldhæðnin, viska og yfirsýn, ádeila, tabú, þjóð og menning, remba og rotinpúrra, útnáraháttur, skáldskapur, pólitík, kellingar, æska og elli, ást og hjónaband osfrv. Mest held ég uppá Önnu og bernskubækurnar. Hvenær fær hann eiginlega nóbelinn?

Og rommflaska með…

Pabbi hefur það fyrir sið að bjóða dætrum sínum og barnabörnunum í leikhús af og til. Um daginn var það Gullleyjan í Borgarleikhúsinu. Skáldsaga Robert Louis Stevenson (1850-1894) er mögnuð, hörkuspennandi og hrollvekjandi. Hún kom fyrst út 1883 og var fyrsta verk hans sem sló í gegn. Leikritið hefur verið fært niður um nokkra aldursflokka og persónurnar gerðar mildari og skoplegri. Sviðið er mjög flott en tónlistin llítt eftirminnileg nema „Uppreisn um borð“ sem er smart sjóræningjalag sem festist vel í minni. Bergur Þór er stjarna leikritsins, lék sin hlutverk bæði af snilld og innlifun og átti fyndna frasa, eins Kjartan Guðjónsson sem Ben Gunn.  Björn Jörundur (Langi Jón Silfur) var frekar stirður framan af en aðeins hressari eftir hlé en skorti samt allan sjóræningjasjarma og lék bara ekkert sérlega vel. Liklega var hann ekki i neinu stuði, þetta eru orðnar ansi margar sýningar og tvær sýningar á dag kannski ekki sérlega uppörvandi. Ekki tókst nógu vel að undirbyggja samband hans og Jim Hawkins svo trúnaðarbrestur og vonbrigði drengsins yfir svikum sjóræningjans voru ekki sannfærandi. Theódór Júlíusson klikkar ekki og sviðshreyfingar Álfrúnar Örnólfsdóttur eru þokkafullar en framsögnin ekki nógu góð. Þýðingin er ágæt, textarnir skemmtilegir, heyrðist mér. Krökkunum þótti gaman og það er fyrir öllu.

Michel Houellebecq á Sólon

20121014-121012.jpg

Franski rithöfundurinn Michel Houellebecq var hér á landi á dögunum og las bæði upp eigin ljóð (m.a. hið fræga Playa Blanca) og brot úr nýrri bók sinni, Kortið og landið, með aðstoð þýðenda sinna. Það var gaman að hlusta á hann tuldra upp úr nýju bókinni og muldra ljóðin sín á frönsku. Hann hefur skarpa sýn á hlutina og er óvæginn í gagnrýni sinni á eðli mannskepnunnar og samfélagið, það er yfir honum bæði dekadens, einmanaleiki og sjálfshatur. Friðrik Rafnsson spurði hann nokkurra spurninga um skáldskap hans og Torfi Túliníus túlkaði snilldarvel. Þýðingar Hallgríms Helgasonar á ljóðum Houellebecq eru frábærar (hvar er hægt að ná í þær?) og upplestur hans yndislegur. Ég er mikill aðdáandi verka Houellebecqs og hjartað hamaðist í brjóstinu þegar ég stóð í röð og beið eftir áritun. Hann er lítill og mjór og stórfurðulegur og hann varð brátt slompaður af nokkru magni af rauðvíni sem hann innbyrti undir upplestrinum og meðan hann svaraði fyrirspurnum. Þegar röðin kom að mér horfði á mig með skrýtnu augnaráði, ekki fjandsamlegu, og muldraði eitthvað, fyrst á frönsku og svo á ensku en ég skildi hann ekki. Loks ritaði hann nafn sitt í bókina og ég varð þeirri stundu fegnust að sleppa frá honum.

Sent from my ipod

Getur Borat leikið Freddie Mercury?

Í dag var staðfest opinberlega að Sacha Baron Coen mun leika Freddy Mercury í mynd um hann sem verið er að gera og verður sýnd á næsta ári. Ekki hefði mér dottið í hug svona að óreyndu að Ali G / Borat / Bruno gæti leikið þetta hlutverk. En þegar að er gáð er þetta snilldarlegt hlutverkaval, strákurinn er sjarmatröll, nauðalíkur Freddie, frábær leikari sem getur brugðið sér í allra kvikinda líki. Í myndinni verður fjallað um ævi og tónlistarferil Freddie Mercury, rokkað hressilega með Queenlögum og endað á Live Aid tónleikunum frægu 1985. Það verður ss. sem betur fer hætt á toppnum, ekkert drama um hræðilegan sjúkdóm og dauða fyrir aldur fram. Þetta verður bara stuð.

Konur og nóbell

Kínverski rithöfundurinn Mo Yan fékk bókmenntaverðlaun Nóbels í ár en ekki Murakami sem þótti líklegur en engin kona kom til greina. Mo Yan, sem er 57 ára gamall, er sá 109. í röðinni sem fær verðlaunin eftirsóttu og Kínverji nr. 2 sem hlýtur náð fyrir augum nefndarinnar. Tólf konur hafa fengið þessi verðlaun frá upphafi, eða 9% verðlaunahafa. Hér má sjá lista yfir konur sem hafa fengið nóbelsverðlaun í bókmenntum:

The Nobel Prize in Literature