Doris deyr

Doris deyr, smásagnasafn eftir Kristínu Eiríksdóttur kom mér verulega á óvart. Hún er spútnik í íslenskum bókmenntum og sögurnar eru frábærar. Þær eru blátt áfram, einlægar, segja frá einmana og ráðvilltu fólki í grimmum og absúrd heimi. Endirinn er óvæntur eða enginn, dramað sérstakt, persónurnar brjóstumkennanlegar. Flott bók (dómur hér og hér).

Að lestri loknum var tími í hlaupanámskeiðinu og ég þeyttist áfram í hraðasprettum og trimmaði á milli í Laugardalnum, held það hafi verið ca 4 km í skítakulda. En mér er illt í vinstri kálfanum, það er eins og sinarnar séu að slitna í sundur. Sennilega hleyp ég eitthvað vitlaust. Áhugasamir geta fylgst með hlaupadagbókinni minni á hlaup.com (félagar) en þar kemur í ljós hvort ég hef þetta af.

Kóngur heldur ræðu

Fór á Kóngur heldur ræðu (The King´s Speech) í gærkvöldi með Steinunni Har en áður hafði ég trimmað 7 km í Kársnesi með kall og hund. Myndin er afar vönduð í alla staði, vel leikin, flott tekin og flottar dramatískar senur. Hún fær mjög góða dóma á IMDb og er tilnefnd til fjölda Óskarsverðlauna. Colin Firth (mig dreymdi hann í alla nótt) sýnir rosa góða takta sem uppstökkur, bældur og örvæntingarfullur stamandi prins. Hann þarf að brjóta odd af oflæti sínu gagnvart óvenjulegum talmeinafræðingi, snilldarleikaranum Geoffrey Rush, sem hirðir lítt um titlatog og yfirborðsmennsku en kafar miskunnarlaust í sálardjúp prinsins. Eldri bróðir prinsins og konungsefni átti í ástarsambandi við Wallis Simpson og afsalaði sér krúnunni  í nafni ástarinnar sem frægt er orðið en myndin sem dregin er upp af turtildúfunum er ekki sérlega rómantísk. Ræðan er rosa drama og óborganlegur breskur húmorinn er ísmeygilega fágaður og fallegur, alveg eins og þú, ó Colin draumaprins!

Hlaupár?

Ég hef verið að jogga með nokkrum kerlum í vinnunni í haust, skokka þetta 3-5 km í rólegheitum einu sinni í viku. Meðfram las ég hina handhægu bók Running and Walking for Women over forty sem Ingibjörg samstarfskona mín lánaði mér. Nú erum við Brynjar búin að skrá okkur á hlaupanámskeið fyrir byrjendur sem hefst í dag hjá Daníel í Afreksvörum.  Markmiðið er að hlaupa í Jökulsárhlaupinu sem er 6. ágúst, í ægifögru umhverfi og auðvitað sól og blíðu. Smá nöldur: Bæði Daníel og skrifari síðunnar um Jökulsárhlaupið nota orðið „reynslumikill“ um þá sem hafa hlaupið lengi og markvisst, er ekki miklu betra að vera „reyndur“ hlaupari?

Mörg eru ljónsins eyru

Mörg eru ljónsins eyru eftir Þórunni Erlu- og Valdimarsdóttur gerist í nútímanum og vísar til atburða sem segir frá í Laxdælu sællar minningar. Hún fjallar aðallega um ástarþríhyrninginn Guðrúnu – Kjartan – Bolla þótt lögreglumaðurinn og ljónslöppin Leó sé að þvælast um á síðunum og leysa morðmál. Það er aðallega tvennt sem gerir þessa bók góða, það er í fyrsta lagi stíllinn eða tungutakið, sem er blæbrigðaríkt, frjótt, kliðmjúkt, stuðlað og myndrænt, og svo (kvenlegt) sálfræðilegt innsæi í huga og tilfinningar persónanna. Svo er hún líka lúmskt fyndin.
„Leó leiðist skýrslugerðin í vinnunni. Verður að létta sér upp, kaffið er hætt að virka. Þetta fína slagorð yfir hrunið Helvítis fokking fokk vekur forvitni um rót og merkingu orðsins í íslensku. Hann rámar i setningu úr þjóðvísu og er því viss um að þetta fucking fuck á innlenda rót… man eftir að hafa heyrt fokkum, við brokkum með stokkum. Láta það fokka, hvað þýðir það? Hlýtur að vera af sömu rót og fuck Engilsaxanna. Hann grípur íslenska orðabók úr hillunni, ÁB 1963: fokka, -aði = 1. gaufa, dunda. 2. láta e-ð fokka, sleppa, láta fara. Vissi það. Fukk er typpi í norrænum mállýskum en hér varð kynlíf losun, dund og gauf! Of kalt til að gera nokkuð utan húss og allir heyra innan dyra. Við fórum að fokka svona aumingjalega (237)“.

Ljósa

Ljósa eftir Kristínu Steinsdóttur er áhrifamikil saga. Eftirminnilegar persónur, skemmtilegar samfélagslýsingar, hrífandi saga, flottur frásagnarháttur sem lýsir vel andlegum þrengingum aðalpersónunnar, þöggun og bælingu, höfnun, úrræðaleysi aðstandenda og niðurlægingu sjúklingsins, fáfræði fólks og fordómum. Vel stílað og pælt, minnir stundum á Vigdísi Gríms, þekkt hugmynd um fugl sem tákn fyrir geðveikina stendur fyrir sínu. Hver verður ekki geðveikur af að búa í afskekktri sveit á nítjándu öld, í dimmum og lekum torfkofa, sligaður af vinnu og barneignum og bugaður af brostnum vonum og skilningsleysi?!

Ljósa er hreppstjóradóttir, hefur gengið í kvennaskóla, hefur tónlistarhæfileika og er eftirsótt saumakona. Sem barn er hún næm og draumlynd og veruleikinn kemur stundum harkalega við hana. Hún verður ung fyrir hjartasorg, giftist ágætum en andlausum bónda og þau hlaða niður börnum. Ekkert í umhverfi hennar ýtir undir gleði, sköpunarkraft eða frelsi og trú hennar á huldufólk er bábilja sem enginn tekur mark á. Nóg hefur fólkið að gera í sveitinni, ekki síst konurnar sem ganga bæði til úti- og inniverka, kasóléttar í þokkabót. Sagan endurspeglar vel hlutskipti og stöðu kvenna á þessum tíma, endalaust stag og nudd og jag, börn og fjósverk, eldamennska og skylduverk. Ljósa hefur samt nokkra sérstöðu, hún er sæmilega efnum búin og hefur fengið ýmis tækifæri í lífinu. Það sama er ekki hægt að segja um t.d. Möggu vinnukonu sem á ekki sjö dagana sæla. Geðveiki Ljósu lúrir undir og brýst fram þegar álagið verður of mikið, annað hvort liggur hún í kör eða þeytist út um allar sveitir og ruglar tóma þvælu. Á endanum er ekkert eftir nema algjör neyðarúrræði. Mér skilst að sagan sé byggði á sönnum atburðum. Ég átti von á að þessi bók yrði tilnefnd til bókmenntaverðlaunanna. Er það ávallt hlutskipti (kven)barnabókahöfunda að vera skör lægra en aðrir rithöfundar?

Ár kanínunnar

Margs er að minnast frá liðnu ári. Ferðalög um landið, útivera og stuð enda sumarið sólríkt og veturinn mildur, svalahandrið reis í Hrauntungunni og stendur enn, stórafmæli pabba og ótrúlegur bati mömmu svo eitthvað sé nefnt. Nú hefst ár kanínunnar skv. kínverskri stjörnuspeki. Ég er algjörlega kanína og þær koma greinilega með kostum og göllum:

„Keen, Wise, Fragile, Tranquil, Serene, Considerate, Fashionable, Sneaky, Obsessive…“ sjá hér.

Gleðilegt 2011

Áramótin voru friðsæl á mínu heimili þótt tíkin Arwen væri óróleg meðan á sprengingunum stóð. Hún fékk endalaust knús og klór og risabein sem friðaði hana umtalsvert. Nýtt ár verður örugglega gott, svo segir stjörnuspá Moggans. Ferðalög eru framundan og svo eru nokkur spennandi verkefni sem mig langar að takast á við. Helstu fyrirheitin sem eru mælanleg og verða gefin upp hér eru að hreyfa mig meira og vera dugleg að skokka úti. Svo er mottóið að slíta sig úr sófanum á kvöldin og fara í heimsóknir til vina og vandamanna am.k. einu sinni í viku,. Verið viðbúin!