Langur laugardagur

Í gær vaknaði ég snemma eins og undanfarna laugardagsmorgna 2013, þ.e. síðan ég gekk til liðs við hlaupahópinn Bíddu aðeins. Var mætt við Kópavogslaug kl 9 eftir próteinsheik Þorbjargar Hafsteins og væna vítamínskammta og framundan var hlaup dagsins. Síðasta laugardag setti ég persónulegt met, hljóp 14 km, úr Kópavogi yfir í Garðabæ og í kringum Vífilsstaðvatn. Það fannst mér frekar strembið, mishæðótt og brekkur og mótvindur og svo fékk ég blöðru á hægri fót. Nú skipti engum togum að ég hljóp með nokkrum sprækum konum það sem okkur var sett fyrir  samtals 17,3 km sem er nýtt persónulegt met í vegalengd.  Á hverjum laugardagsmorgni slæ ég orðið mitt eigið met og er harla ánægð. Þetta laugardagshlaup var ekki erfitt, mest á jafnsléttu, gott veður og frábær félagsskapur, öflugar konur sem draga mann áfram,  meðalpace 4,25 (er það gott?) og nóg eftir í endasprett. Var móð og másandi, rennsveitt og það lagaði blóð úr tánum á mér en rígmontin og harla glöð með árangurinn, ef þetta gengur svona vel áfram stefni ég á hálfmaraþon í apríl, OMG!

Enn er ort um Óttar Einarsson

Pabbi við styttuna af Matthíasi Jochumssyni í Lystigarðinum á Ak.

Heilsað upp á Matthías

Þetta rakst ég á í mbl. í dag:

Þórir Jónsson skrifaði eftir að hafa verið við fjölmenna útför Óttars Einarssonar:
„Það tekur sinn tíma að átta sig á því að símtölin við Óttar verða ekki fleiri.
Læðist yfir lífsins torg
ljásins feigðarhvinur.
Harmur sest í hugarborg;
horfinn gamall vinur“

Hin eilífa þrá

hin_eil_fa_r__jpg_200x800_sharpen_upscale_q95Hin óborganlega lygadæmisaga Guðbergs sem kom út á áttræðisafmæli snillingsins rústar öllu sem maður vildi hafa í skáldverki. Framvindan er hæg, persónur ógeðfelldar, efniviðurinn rotþró og forarvilpur fullar af fordómum, fyrirlitningu og klisjum. Sagan hefur einstakan, kaldranalegan og beittan húmor, stíllinn einkennist af ýkjum og grótesku. Í verkinu er ískaldur tónn, samtöl og tilsvör eru óborganleg, senur neyðarlegar og ádrepan miskunnarlaus. Samfélagsmyndin er svört, ömurlegt úthverfi, útpískaður verkalýður með vöðvabólgu og lágkúrulegt fólk með lágar hvatir. Sagan segir aðallega af Feita, verkamanni sem spilar í lottóinu því eins og allir Íslendingar vill hann verða ríkur áreynslulaust, það er hin eilífa þrá. Hann elskar lottóstúlkuna Fögru, þarf að heimsækja Mömmu á elliheimilið (hún er drepfyndin), vinna með saumakonum nr 1-6, fer á árshátið og stendur í skrýtnu sambandi við sólbrúna og hnýsna nágrannakonu. Sögumaður er ótukt, grimmur og erfiður, dregur lesandann inn í söguna, sýnir enga miskunn, hæðist að honum, persónunum og sögunni.  „Við þekkjum þetta líka, þú og ég, lesandi góður, af eigin reynslu og höfum lent þúsund sinnum í svipaðri aðstöðu og Feiti (það er einhver Feiti í okkur öllum), að taka ákvörðun um að hætta en fara síðan út í sama fenið af auknum krafti, fegin yfir að hafa farið ofan af því að láta ákvarðanir taka ákvörðun fyrir mann. Fyrir bragðið skiljum við Feita út frá eigin reynslu. Við mundum gera nákvæmlega það sama og hann, að hrista ósætti við veruleikann af okkur með vinnu“ (18).

Heimska og grimmd, græðgi sem nær út yfir gröf og dauða, svaðaleg kynlífssena í kirkju, einelti gagnvart fötluðum, ekkert er heilagt og engu hlíft, allt er yfirgengilegt og óborganlegt, háðskt og meinhæðið, sett fram til að hneyksla mann og ergja. Og það er gott, þetta er ekki saga sem maður les til að sættast við tilveruna.

Meira ort um Óttar Einarsson

Óttar EinarssonÚr Bændablaðinu 21. febrúar

Þann 7. febrúar sl. lést í Hafnarfirði Óttar Einarsson skólastjóri og rithöfundur, einn ástsælasti hagyrðingur sinnar kynslóðar. Margar af vísum Óttars urðu landfleygar fyrir léttleika sakir og fágætrar kímni sem einkenndi hans eðlisgerð. Vísnahefðin var honum í blóð borin en eins og margir þekkja var Óttar sonur Einars Kristjánssonar frá Hermundarfelli, hins þekkta útvarpsmanns og vísnaskálds, og Guðrúnar Kristjánsdóttur frá Holti í Þistilfirði. Það er því afar viðeigandi að birta lesendum minningarljóð sem Jóhannes Sigfússon bóndi á Gunnarsstöðum orti frænda sínum og vini við hin döpru þáttaskil:

 

Árin stöðugt æða hjá,

eflist tímans hvinur.

Nú er Óttar fallinn frá

frændi minn og vinur.

 

Góður drengur genginn er

og gegn í alla staði.

Finnst mér verði að fylgja þér

ferskeytla úr hlaði.

 

Hennar bjarta stuðla stál

stöðugt þjóðin metur.

Ekki hafa íslenskt mál

aðrir rímað betur.

 

Ræktarsemi öll þín ár,

afar mikils virði.

Á grávíðinum glitra tár

í gamla Þistilfirði.

 

Ég átti fágæt bréfaskipti við Óttar á sl. vetri, sem verða sínu dýrmætari þegar hans nýtur ekki lengur við:

Höndin þó sé hætt að skrifa

háttum bundna stuðlagrein,

vísur þínar lengi lifa

og lýsa upp þinn bautastein.

 

Vísur Óttars einkenndust margar af óvanalegri kímni, og skopaðist hann oft að eigin viti og verðleikum:

Að sumu leyti Óttar er

afar klár og slyngur.

Annars bara eins og hver

annar vitleysingur.

 

Frá skólastjóraárum Óttars við Húsabakkaskóla í Svarfaðardal lifa ótal vísur og bragir.

Hver man ekki erindið sem hann samdi við lagboðann „Love me tender“:

 

Dalvíkin er draumablá

og dýrðleg til að sjá.

Ofar stendur Upsafjall

eins og gamall kall.

:Sólin skín á stein og stekk

og stúlku í fyrsta bekk.

 

Brageyrað sagðist Óttar hafa úr föðurættinni, en glaðværðina frámóður sinni.

Þessum einkennum hélt Óttar til hinsta dags þrátt fyrir erfið veikindi:

 

Óttar vantar aðeins hlíf,

axlar þunga byrði.

Yrkir sig í sátt við líf

sem er einskis virði.

 

Vín er ekkert voða gott,

varla tóbak heldur.

Að vera edrú finnst mér flott

og fínt að vera geldur.

 

Umsjón:

Árni Geirhjörtur Jónsson

kotabyggd1@gmail.com

Ort um Óttar Einarsson

Óttar EinarssonMorgunblaðið í gær:

Hagyrðingurinn Óttar Einarsson er fallinn frá og verður saknað á vísnaþingum. Björn Ingólfsson orti fallegar afhendingar er hann heyrði tíðindin:

Tímans megnar enginn á að ósi stemma,

Óttar genginn allt of snemma.

Þótt næsta hrygg við norpum hérna niðurdregin

mun húmor magnast hinum megin.

 

Ármann Þorgrímsson orti:

Fullkomið er frelsi hans

fjarri lífsins þrasi

stígur nú við dísir dans

og dreypir öls á glasi.

 

Óttar sá spaugilegu hliðina á tilverunni sem endranær er hann skrifaði á Leirinn í haust: »Maður gerist nú gamlaður og má segja að allt manns vit fari í að telja töflur og vigta skammta ofan í sig í þeirri veiku von að tóra a.m.k. daginn í dag – nú og hugsanlega daginn á morgun líka ef guð lofar.« Þessi staka hrökk »óvart« upp úr honum:

Tek ég lyf á lista skráð,

að lögum guðs og manna

og lifi fyrir líkn og náð

læknavísindanna.

 

Síðasta vísan sem Óttar sendi á Leirinn hljóðaði svo:

 

Er hún horfin þessi þrá,

þrá sem hlær og grætur?

Manni liggur ekkert á

allra síst á fætur!

11 km í rigningu og roki

Í gær var skokkað, í mígandi rigningu og roki. Hópurinn hittist við Kópavogslaug að venju um níuleytið,  um 20 manns höfðu rifið sig framúr til að mæta á 90 mínútna hlaupaæfingu og engin miskunn var sýnd. Það var farið fyrir Kársnesið, upp í Fossvogsdal og Elliðaárdal. Er skemmst frá því að segja að ég var orðin algerlega gegndrepa áður en yfir lauk, vettlingarnir orðnir níðþungir, það sullaði í skónum mínum og rass og lær voru algerlega dofin. Hefði átt að klæða mig betur. Endaði samt með 11 km sem voru eins og 15 í mótvindinum og var mjög sátt þegar heim kom. Skellti mér svo í nudd í Reykjavík-Wellness, það var alveg dásamlegt.  Febrúar byrjar vel

Hvítfeld

HvitfeldFrá því ég las ljóðabækur og smásagnasafnið Doris deyr eftir Kristínu Eiríksdóttur hef ég beðið spennt eftir næstu bók hennar. Skáldsagan Hvítfeld kom út 2012 og er alveg hörkugóð. Þetta er ættar- og fjölskyldusaga og segir aðallega frá þeim systrum Jennu og Eufemíu sem alast upp á níunda  áratugnum og foreldrum þeirra. Óhamingja, lygar, geðveiki og alkóhólismi gegnsýra líf fjölskyldunnar. Móðirin Hulda er saklaus og dreymandi námsmær sem verður sjúklega ástfangin af kennaranum sínum en hann er  og notar hana til að svala fýsnum sínum. Rómantískar hugmyndir hennar um ást og kynlíf bíða skipbrot. Hún gengur svo í hjónaband hennar með Magnúsi, vænum pilti í laganámi en það byggir á lygum, Hulda þjáist af fæðingarþunglyndi í heilt ár en systir hennar hjálpar henni og heldur því leyndu fyrir öllum. Magnús drekkur og fær skapofsaköst, dæturnar Jenna og Eufemía vita aldrei hvaðan á þær stendur veðrið, Loks skilja þau hjónin, Hulda stendur ein uppi með dæturnar í blokk í Breiðholtinu og Magnús vill vera í friði með nýju konunni. Jenna er sjúklega metnaðargjörn og flytur loks búferlum til Texas til að afla sér fjár og frama en Eufemía leiðist út í ruglið vegna skorts á ást og athygli. Þegar hún deyr neyðist Jenna til að koma til Íslands með litlu dóttur sína og horfast í augu við sjálfa sig og fjölskyldu sína. Hún hefur spunnið upp sögur um velgengni sína og frægð í útlöndum, til að lappa upp á lélega sjálfsmynd og nú er komið að skuldadögum. Jenna lýgur svo listilega að lesandinn trúir sögum hennar eins og nýju neti. Líf hennar byggir á lygum eins og líf foreldranna en það er spurning hvort dóttirin Jackie  leikur sama leikinn eða hvort í henni leynist vonarglæta. Persónurnar eru  breyskar og harmrænar og glíma við drauga fortíðar, fíkn, óheiðarleika og skapbresti. Syndir feðranna koma niður á börnunum, áföll sem ekki er unnið úr viðhalda óhamingjunni.  Sumt má ekki tala um en liggur grafið í minninu og eitrar úr frá sér. Um leið og sagan fjallar um persónulega harmleiki er hún samfélagsgreining, innsýn í tíðaranda, uppeldi og siðferð kynslóðanna. Spurningin er: Hættum við einhvern tímann að leika, þykjast og ljúga?