„Wer schweigt, stimmt nicht immer zu. Er hat manchmal nur keine Lust mit Idioten zu diskutieren.“
Albert Einstein, fyrrum kennari í Univerzita Karlova í fögru Prag
Nýbúinn að fá nóbel í eðlisfræði, 1921
Einmitt
Grúsk dagsins
Betri er bók en ríkidæmi
„Þeir fáu ríkismenn sem ég sá um mína daga unnu aldrei neitt, en fátæktin svarf að jafnaði fastast að þeim sem mest þræluðu, og svo býst ég við að það sé í öðrum kaupstöðum. En þekkíngin og sú skemtun sem býr í góðri bók er betra en ríkidæmi, og þessvegna mundi ég í þínum sporum leggja meiri rækt við lestur og skrift. Og það er það sem þeim þykir verst ef þeir vita að þú hefur þekkíngu…“
Eyjólfur í Mararbúð við Sölku Völku
(Halldór Laxness)
Skáldskapur
Stundum verð ég afar glaður af skáldskap. En hann er ekkert nema skríngi sem skoppa saman í hugmyndir, sögur, einfaldan stór-furðulegan skáldskap. Og hann blífur. Hann er það eina sem mér finnst nokkru máli skipta.
Steinar Sigurjónsson, 1967
„Ég tel mig nú eiginlega ekki vera rithöfund“
Innan um og saman við er ég að grúska í bókum Oddnýjar Guðmundsdóttur (d. 1985), rithöfundar frá Hóli á Langanesi. Þar er svo sannarlega eldmóður á ferð; sósíalískar og tilvistarlegar hugmyndir um samfélag og stöðu kenna og djúp meðlíðan með þeim sem minna mega sín. Fyrsta smásaga hennar, Eldhúsið og gestastofan, birtist í tímaritinu Iðunni, 1933, og segir frá samskiptum snobbaðrar húsfrúar og fátækrar vinnustúlku.
Vilborg Davíðsdóttir tók viðtal við Oddnýju sem birt var í kvennablaðinu Melkorku 1958. Oddný var hlédræg og hógvær í spjallinu: „Ég tel mig nú eiginlega ekki vera rithöfund. Ég er stundum að setja saman sögur í tómstundum mínum. Mér þykir það gaman. En ekki tel ég, að mér beri neinn gáfumannastyrkur frá ríkinu fyrir þá iðju. Nei, ég tel mig ekki með rithöfundum.“ Svo bætti hún við að útgefendur hefðu nú ekki mikið álit á henni.
Sáralítið var um skáldsögur hennar fjallað á sínum tíma, eins og raun var með margar bækur kvenna á þessum tíma. Skáldverk kvenna þóttu vera minniháttar afþreyingarefni og kerlingabækur, sem einkenndust af torfkofaraunsæi, lúinni epík og fortíðarhyggju. Engar myndir hef ég fundið á netinu af Oddnýju en hef verið að safna þeim og digitala. Fann á þessa fallegu mynd af henni sem birtist með viðtalinu.
Tignarlegt sálarstríð
Franz Kafka 1883-1924 Mynd af commons.wikimedia.org
„Hvað finnst ykkur um þá fullyrðingu að Kafka hafi verið einsýnn smáborgari, fjötraður í eigin sálarstríði, t.d. minnimáttarkennd, ótta gagnvart föður og Ödipusarduld eða jafnvel haldinn sálsýki?“
Eysteinn: „Rangt er að hann hafi verið „einsýnn“. Það er einnig misvísandi að segja hann haldinn „minnimáttarkennd“, réttara er að sjálfsmyndin hafi verið ótraust allt frá bernsku.“
Ástráður: „Einsýnn smáborgari var hann áreiðanlega ekki. Annað í fullyrðingunni má til sanns vegar færa. – En enginn hefur háð tignarlegra sálarstríð.“
Úr viðtali Ágústínu Jónsdóttur við þá feðga Eystein Þorvaldsson og Ástráð Eysteinsson í tilefni af útkomu nýrrar þýðingar á Réttarhöldunum eftir Franz Kafka 1995
Svarti hundurinn
„Allt í einu er kominn hundur hingað að sniglast í kringum húsið. Hann er að sjálfsögðu svartur, annars hefði ég orðið undrandi. Ég veit ekki hvaðan hann kemur, líklega úr einu af húsunum sem eru í sama lit og hann. Annars hefur hann augu eins og selur, hann gæti þess vegna verið kominn upp úr sjónum, hvað veit maður. Ég gef honum kleinu út um dyrnar, en það eru líklega mistök því hann horfir á mig eins og ég sé hálfguð. Ég vil ekki vera hálfguð neinnar lífveru, hvað þá alguð. Ábyrgðin sem fylgir slíku er sligandi. Ég vil enga ábyrgð. Forðast meira að segja ábyrgðarbréf. Ef ég fæ tilkynningu um að það sé ábyrgðarbréf á pósthúsinu, þá sæki ég það ekki.“
Suðurglugginn (27-28)
Dýravernd II
Það er kunnugra en frá þurfi að segja, hve oft hundar hafa orðið ferðamönnum að liði, og oft og einatt bjargað lífi þeirra með því að rata í dimmviðrum eða vara við ófyrirséðri hættu. Allir ferðamenn, sem láta hund fylgja sér, skyldu því sýna þessum góða förunaut sínum mestu nákvæmni í allri meðferð, ekki síst á langferðum.
Dýraverndarinn, 1955
Dýravernd
„Dýravinir hafa ekki það eitt fyrir augum að afstýra grimmdarfullri misþyrming á skepnum, heldur vilja þeir stuðla að því, að öllum skepnum geti liðið svo vel sem kostur er á, hvort heldur eru húsdýr eða aðrar skepnur. En til þess að nálgast það takmark, vita þeir að grafa þarf fyrir margar og djúpar rætur í þjóðlífi voru. Eigingirnin þarf að minnka, mannúðin að vaxa og verða almennari.“
Úr leiðara fyrsta tölublaðs Dýraverndarans, sem kom út í tæp 70 ár, frá 1915 til 1983
Loftslag eða selskapur?
Í dag er dánardagur ameríska rithöfundarins Mark Twain (1835-1910) sem ég hélt mikið upp á sem unglingur. Hann var einn af meisturum kaldhæðninnar. Á myndinni minnir hann svei mér þá á Tom Selleck.
Go to Heaven for the climate, Hell for the company.
Stöðuglegur maður
Hann er maður hærri á vöxt en almennir meðalmenn, nokkuð flatvaxinn og herðabreiður, réttvaxinn og vel vaxinn, lítið toginleitur, bláeygður og stöðugeygður, ígrundunarleg og eftirþankasöm, sem oft eru á lærðum mönnum, og rennir augunum nokkuð skarpt. Hátt enni með höfðinglegum svip. Nef nokkuð langt og slétt og í hærra lagi, nokkuð bólugrafið þar sem það er þykkvast framan í, í meðallagi haka og munnur. Stöðuglegur. Hann er maður snjall í máli og skilinorður, drepur tungunni nokkuð upp við góminn, þá hann talar af alvöru sem syngi nokkuð við. Siðsamur í framgöngu og fasi , vasklegur og karlmannlegur. Svarar oft sem með nokkrum eftirþanka. Hlýðir gjarnan á orð annarra, en hefur þó sína þanka fyrir sig, er ei heldur keppinn eður þrætugjarn.
UTILE et DULCI 